Converter quang 1 sợi và 2 sợi khác nhau thế nào? Chọn loại nào

Converter quang 2 sợi dùng một sợi để phát và một sợi để thu, hai bộ hai đầu giống hệt nhau nên dễ thay thế. Converter quang 1 sợi ghép cả hai chiều lên cùng một sợi bằng hai bước sóng khác nhau (thường là 1310 nm và 1550 nm), nên bắt buộc mua theo cặp A/B ngược chiều — hai bộ giống nhau cắm vào nhau sẽ không lên link. Chọn loại 2 sợi khi cáp còn dư sợi, chọn loại 1 sợi khi số sợi khả dụng bị hạn chế.

Nguyên lý hai loại

Converter 2 sợi — mỗi chiều một sợi riêng

Đây là cách làm cơ bản: cổng quang có hai ổ, một ổ TX (phát) và một ổ RX (thu). Sợi ra từ ổ TX của bộ A phải cắm vào ổ RX của bộ B và ngược lại — nghĩa là dây nhảy đấu chéo. Cả hai bộ dùng cùng một bước sóng, thường là 1310 nm cho singlemode hoặc 850 nm cho multimode.

Vì hai bộ hoàn toàn giống nhau, bạn có thể tráo chúng cho nhau, mua lẻ từng bộ để dự phòng và dễ tìm hàng thay thế.

Converter 1 sợi — hai bước sóng trên cùng một sợi

Cổng quang chỉ có một ổ. Bộ A phát ở 1310 nm và thu ở 1550 nm; bộ B làm ngược lại: phát 1550 nm và thu 1310 nm. Hai bước sóng đi ngược chiều nhau trên cùng một sợi thuỷ tinh mà không can nhiễu, nhờ bộ lọc quang tích hợp trong module. Kỹ thuật này thường được ghi là BiDi (bidirectional) hoặc WDM.

Hệ quả trực tiếp: hai bộ trong một cặp không giống nhau. Trên thân máy hoặc trên nhãn thường ghi A/B, hoặc ghi rõ TX1310/RX1550 và TX1550/RX1310. Cắm hai bộ cùng loại A vào nhau thì cả hai cùng phát 1310 và cùng chờ 1550, link không bao giờ lên.

Bảng so sánh

Khi nào chọn loại 1 sợi?

• Cáp cũ chỉ còn một sợi trống. Trường hợp phổ biến nhất — hệ thống đã dùng gần hết sợi, kéo cáp mới tốn kém hơn nhiều so với chênh lệch giá thiết bị.
• Thuê sợi quang tính tiền theo sợi. Dùng BiDi giảm một nửa chi phí thuê hằng tháng, hoàn vốn rất nhanh.
• Tuyến nhiều nhánh, cần chia sợi cho nhiều đường. Một cáp 4FO có thể phục vụ 4 tuyến độc lập thay vì 2.
• Tuyến khó thi công lại. Đường ngầm, băng qua đường, xuyên tường chịu lực — nơi bổ sung sợi gần như bất khả thi.

Ví dụ mã hàng thường dùng: bộ chuyển đổi quang 1 sợi 10/100/1000M 20Km cho tuyến gigabit và bản 10/100M 20Km cho camera hoặc thiết bị tốc độ thấp.

Khi nào chọn loại 2 sợi?

• Cáp còn dư sợi. Cáp quang 8FO hay 24FO mới kéo thì không có lý do gì phải tiết kiệm sợi.
• Hệ thống cần dự phòng nhanh. Chỉ cần một bộ dự phòng dùng chung cho mọi đầu, không lo lấy nhầm A hay B lúc 2 giờ sáng.
• Nhiều tuyến, nhiều đội thi công. Ít nhầm lẫn khi lắp đặt, giảm rủi ro vận hành.
• Cần chẩn đoán chi tiết. Tách được lỗi theo từng chiều, đo công suất từng sợi dễ dàng.

Mã hàng phổ biến: bộ chuyển đổi quang 2 sợi 10/100/1000M 20Km, hoặc bản gộp nhiều cổng như converter 2 sợi 4 cổng SC Duplex 20 km cho tủ tập trung.

Ba lỗi thường gặp với converter 1 sợi

1. Mua hai bộ cùng loại. Khi đặt hàng phải nói rõ "mua theo cặp" hoặc "một bộ A một bộ B". Đây là lỗi phổ biến nhất khi mua bổ sung sau này.
2. Thay thế bằng bộ sai chiều. Khi một đầu hỏng, phải thay đúng chiều của đầu đó. Ghi nhãn A/B ngay tại chỗ lắp giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian về sau.
3. Trộn thiết bị khác hãng khác cấu hình bước sóng. Đa số BiDi phổ thông dùng cặp 1310/1550 nên trộn được, nhưng có dòng dùng cặp bước sóng khác. Khi ghép hai hãng, phải đối chiếu bước sóng phát/thu trên nhãn của cả hai.

Cùng nguyên tắc đó áp dụng cho module SFP

Module quang cũng chia thành loại 2 sợi (SR, LR, EX, ZR) và loại 1 sợi BiDi có hậu tố U/D — ví dụ cặp SFP-10G-BXU-I và SFP-10G-BXD-I phải đi cùng nhau. Nguyên tắc "một sợi thì phải đúng cặp ngược chiều" là chung cho cả converter lẫn module SFP.

Chốt lại cách chọn

Nguyên lý chung và các thông số phải khớp giữa hai đầu được trình bày đầy đủ ở bài bộ chuyển đổi quang điện là gì. Xem toàn bộ mã hàng tại chuyên mục converter quang.