Cáp mạng ngoài trời: chọn loại nào, đi ống hay treo, chống nước và chống sét thế nào?

Cáp mạng ngoài trời khác cáp trong nhà ở ba điểm: vỏ phải chịu tia cực tím và nước, lõi phải được bảo vệ khỏi hơi ẩm ngấm dọc sợi, và toàn tuyến phải có đường thoát cho sét cảm ứng. Cáp Cat5e, Cat6 vỏ PVC cấp CM/CMX thông thường chỉ được hãng bảo hành cho môi trường trong nhà (-20 đến 60 °C, khô ráo); kéo hở ngoài sân, sau 1–2 mùa mưa nắng vỏ giòn, nước ngấm vào làm điện trở tăng và camera chập chờn. Bài này tổng hợp cách chọn và cách thi công đúng cho camera, access point, cổng bảo vệ, nhà xưởng.

Ba cách đi cáp ngoài trời và loại cáp tương ứng

Với công trình nhỏ (dưới 20 m, 2–4 camera) cách đi ống bằng cáp trong nhà F/UTP là rẻ và dễ mua nhất, vì các mã sẵn kho như Cat5e F/UTP CommScope 219413-2 hay Cat6 F/UTP LS đều là cáp trong nhà. Tuyến dài, treo cột hoặc chôn cần cáp outdoor vỏ PE chuyên dụng, Thiết Bị Mạng đặt theo dự án.

Cấu tạo cáp mạng outdoor thật sự

Cáp outdoor có vỏ ngoài bằng polyethylene (PE) màu đen chống tia UV, dày hơn PVC, bên trong có thể có lớp gel hoặc băng chống ẩm chặn nước ngấm dọc sợi, và với bản treo có thêm dây thép chịu lực (messenger) chạy song song để không kéo căng lõi đồng. Bản chôn trực tiếp có thêm lớp giáp thép. Trên vỏ in "OUTDOOR", "PE" hoặc "CMX-Outdoor". Cáp này không có cấp chống cháy CM nên theo quy tắc chung không được kéo quá 15 m vào trong nhà; tại điểm vào nhà phải chuyển sang cáp trong nhà qua hộp nối hoặc patch panel.

Đi ống: quy tắc cho tuyến camera, AP ngoài sân

• Ống HDPE hoặc ống nhựa chịu UV đường kính tối thiểu gấp 3 lần tổng đường kính bó cáp; không dùng ống PVC điện mỏng để hở ngoài nắng.
• Đầu ống hướng xuống, có nắp chống nước; điểm thấp nhất khoan lỗ thoát ẩm 3–4 mm.
• Không kéo chung ống với dây điện 220 V; nếu buộc phải song song, giữ cách 30 cm và dùng cáp F/UTP có tiếp địa.
• Bán kính uốn tối thiểu 4–5 lần đường kính cáp ở mọi khúc cua; dùng co ống lớn thay vì bẻ ống.
• Giới hạn 100 m tính cả dây nhảy hai đầu vẫn áp dụng; vượt 90 m cáp cố định thì đặt switch PoE trung gian hoặc đổi sang cáp quang.

Treo cáp: khi nào được, khi nào không

Treo được khi khoảng vượt dưới 50 m, độ cao an toàn và dùng cáp có dây thép chịu lực hoặc cáp thường buộc theo dây cáp thép căng riêng (dây văng) bằng đai nhựa cách 30–50 cm. Không treo cáp trong nhà vỏ PVC: lực căng dồn lên lõi đồng, sau vài tháng tiếp xúc hỏng dần và vỏ nứt theo nắng. Tuyến vượt giữa hai toà nhà, hai cột điện luôn là nơi sét cảm ứng đi vào; đây là trường hợp nên chuyển sang cáp quang singlemode dù tốn thêm converter, vì cáp quang không dẫn điện.

Chống sét lan truyền và tiếp địa

Sét đánh gần cột đèn, mái tôn cảm ứng vào cáp đồng vài trăm tới vài nghìn vôn trong vài micro giây, đủ phá cổng switch PoE và camera. Bốn lớp bảo vệ theo thứ tự ưu tiên: dùng cáp quang cho tuyến vượt ngoài trời; thiết bị chống sét lan truyền Ethernet (surge protector RJ45 hỗ trợ PoE) đặt ngay điểm cáp vào nhà và nối đất; cáp F/UTP với băng nhôm tiếp địa qua patch panel bọc kim; switch PoE và camera nối đất chung một hệ tiếp địa để không chênh điện thế. Chọn switch PoE có cổng SFP để kết hợp quang khi cần.

Chống nước ở đầu nối

Điểm hỏng phổ biến nhất không phải sợi cáp mà là đầu RJ45 ở camera: dùng hộp nối kín IP66 hoặc bộ bọc đầu RJ45 chống nước kèm camera, quấn băng tự dính rồi băng điện bên ngoài, tạo vòng cáp võng xuống trước khi vào camera để nước nhỏ giọt không chảy theo cáp vào đầu nối. Trong nhà, cáp về patch panel bọc kim rồi mới nối switch; đo lại toàn tuyến sau mùa mưa đầu tiên.

Cần tư vấn tuyến cụ thể (số camera, chiều dài, có treo hay chôn), gửi sơ đồ cho Thiết Bị Mạng qua Zalo 0522 388 688; xem thêm nhóm cáp mạng chống nhiễu và bài chọn cáp mạng cho camera IP PoE.