Nối đất cáp mạng FTP đúng cách: hạt mạng bọc kim, patch panel và tiếp địa tủ rack
Cáp FTP chỉ chống nhiễu khi lớp băng nhôm được nối đất qua dây thoát nhiễu, hạt RJ45 bọc kim và patch panel bọc kim gắn vào thanh tiếp địa tủ rack. Bài viết chỉ từng bước bấm hạt bọc kim, gấp băng nhôm và dây thoát nhiễu, đấu patch panel, nối thanh tiếp địa, nối đất một đầu hay hai đầu, cách đo kiểm và 5 lỗi thi công làm cáp FTP mất tác dụng.
Nội dung bài viết
Nhiều công trình mua cáp FTP đắt hơn 20–40% rồi bấm hạt RJ45 thường, cắm thẳng vào switch nhựa: lớp băng nhôm khi đó không nối với đâu cả, nhiễu bắt được trên băng nhôm không có đường thoát và có thể phóng ngược vào đôi dây. Cáp F/UTP theo datasheet LS luôn kèm dây thoát nhiễu đồng mạ thiếc 0,4 mm chạy dọc dưới băng nhôm; nhiệm vụ của người thi công là đưa dây này và băng nhôm về đất qua ba mắt xích: hạt (hoặc nhân) bọc kim → patch panel bọc kim → thanh tiếp địa tủ rack → cọc tiếp địa toà nhà.
Chuỗi tiếp địa gồm những gì
| Mắt xích | Vật tư | Yêu cầu |
|---|---|---|
| Băng nhôm + dây thoát nhiễu trong cáp | Có sẵn trong cáp F/UTP (LS: dây đồng mạ thiếc 0,4 mm) | Không được cắt bỏ khi tuốt vỏ |
| Hạt RJ45 bọc kim / nhân bọc kim | Vỏ kim loại có ngàm kẹp băng nhôm | Phải đúng cỡ lõi 23–24 AWG |
| Dây nhảy bọc kim | Dây nhảy F/UTP hoặc S/FTP đúc sẵn | Giữ liên tục bọc kim tới switch |
| Patch panel bọc kim | Khung kim loại, vít tiếp địa phía sau | Dây 4–6 mm² xuống thanh tiếp địa |
| Thanh tiếp địa tủ rack | Thanh đồng gắn dọc tủ | Dây 16 mm² về tiếp địa toà nhà |
| Cọc/hệ tiếp địa toà nhà | Điện trở < 4 Ω (camera), < 1 Ω (phòng máy) | Đo lại hằng năm |
Bấm hạt RJ45 bọc kim lên cáp FTP: 6 bước
- Tuốt vỏ ngoài 30–35 mm, giữ nguyên băng nhôm và dây thoát nhiễu, không cắt bỏ.
- Gấp băng nhôm ngược ra ngoài phủ lên vỏ cáp 8–10 mm; xoắn dây thoát nhiễu và gập cùng chiều.
- Luồn đuôi bảo vệ (boot) và đoạn kim loại của hạt nếu là loại hai mảnh.
- Sắp màu theo chuẩn T568B, cắt đều, đẩy vào hạt bọc kim sao cho phần băng nhôm gấp ra nằm dưới ngàm kim loại phía sau hạt.
- Bấm bằng kìm chuẩn; sau đó bóp ngàm kim loại ôm chặt băng nhôm và dây thoát nhiễu (nhiều hạt có tai gập bằng kìm mỏ nhọn).
- Đo thông mạch giữa vỏ kim loại hạt và dây thoát nhiễu bằng đồng hồ: phải gần 0 Ω.
Với nhân mạng (keystone) bọc kim, đấu 8 lõi vào khối IDC 110 như thường lệ, rồi kẹp băng nhôm và dây thoát nhiễu vào tai kim loại phía sau nhân; ổ mạng ở bàn làm việc nhờ vậy cũng liên tục lớp bọc kim tới dây nhảy bọc kim.
Patch panel và thanh tiếp địa tủ rack
Trong tủ rack, cáp cố định về patch panel loại bọc kim: mỗi cổng có ngàm kẹp băng nhôm, toàn bộ khung panel là kim loại nối chung. Từ vít tiếp địa của panel kéo dây đồng bọc 6 mm² (tối thiểu 4 mm²) tới thanh tiếp địa gắn dọc tủ, thanh này nối tới thanh tiếp địa phòng máy hoặc cọc tiếp địa toà nhà bằng dây 16 mm². Điện trở toàn hệ nên dưới 4 Ω với hệ camera, dưới 1 Ω với phòng máy chủ; đo bằng máy đo tiếp địa sau thi công. Switch, UPS và thân tủ nối chung thanh này để không có chênh điện thế giữa các thiết bị.
Nối đất một đầu hay hai đầu?
Trong toà nhà, cáp ngang từ ổ mạng về tủ rack tầng chỉ cần nối đất tại đầu tủ rack (một đầu); đầu ổ mạng nối qua nhân bọc kim để giữ tính liên tục cho dây nhảy, nhưng không có đường xuống đất riêng, tránh dòng vòng khi hai hệ tiếp địa lệch điện thế. Cáp giữa hai tủ rack hoặc giữa hai toà nhà có hệ tiếp địa riêng: nối đất hai đầu chỉ khi hai hệ đã liên kết đẳng thế; nếu không, một đầu nối đất trực tiếp, đầu kia qua tụ hoặc bộ chống sét, hoặc chuyển sang cáp quang.
Năm lỗi làm cáp FTP mất tác dụng
- Cắt bỏ dây thoát nhiễu khi tuốt vỏ vì "vướng".
- Dùng hạt thường hoặc hạt bọc kim nhưng không bóp ngàm kẹp băng nhôm.
- Patch panel bọc kim nhưng không kéo dây từ vít tiếp địa xuống thanh tiếp địa (tủ rack đứng trên sàn sơn epoxy cách điện).
- Dây nhảy từ panel sang switch là dây UTP: chuỗi bọc kim đứt ngay trong tủ; dùng dây nhảy mạng bọc kim.
- Kéo căng hoặc bẻ gập cáp làm rách băng nhôm; bán kính uốn tối thiểu 5 lần đường kính (36 mm với cáp 7,2 mm).
Cáp F/UTP đang sẵn kho: LS Cat5e F/UTP, LS Cat6 F/UTP, LS Cat6A F/UTP và AMP CommScope Cat6A F/UTP LSZH. Cần thanh tiếp địa, patch panel và hạt bọc kim đồng bộ, gửi số cổng cho Thiết Bị Mạng để báo giá trọn bộ.
