Máy test cáp mạng và máy đo chứng nhận khác nhau gì? Khi nào bắt buộc đo chứng nhận Cat6, Cat6A
Máy test 8 đèn chỉ kiểm tra thông mạch và thứ tự dây, không nói được tuyến có đạt Cat6 hay không. Bài viết phân biệt ba cấp thiết bị đo (test thông mạch, qualification, certification), giải thích các chỉ số NEXT, Return Loss, Insertion Loss, khi nào hồ sơ bắt buộc đo chứng nhận và cách đọc kết quả PASS/FAIL.
Nội dung bài viết
Sau khi bấm hạt và nhấn nhân, câu hỏi là "tuyến này có đạt Cat6 không". Máy test 8 đèn trả lời được câu khác: "8 sợi có thông và đúng thứ tự không". Hai câu này khác nhau, và đó là lý do có ba cấp thiết bị đo.
Ba cấp thiết bị
| Cấp thiết bị | Đo được gì | Chi phí tham khảo | Dùng khi |
|---|---|---|---|
| Test thông mạch (8 đèn) | Thứ tự dây, đứt, ngắn mạch, chéo đôi | Vài trăm nghìn đến 1 triệu | Kiểm tra nhanh khi thi công, sửa chữa |
| Qualification | Thêm ước lượng tốc độ hỗ trợ (1G/10G) | Vài chục triệu | Kiểm tra tuyến cũ có chạy được Gigabit không |
| Certification (Fluke và tương đương) | NEXT, Return Loss, Insertion Loss, Delay Skew, ACR-F… theo TIA/ISO | Hàng trăm triệu | Nghiệm thu, hồ sơ bảo hành hệ thống |
Các chỉ số máy đo chứng nhận kiểm tra
- Wire map: thứ tự 8 sợi, chéo đôi, ngắn mạch, hở mạch.
- Insertion Loss (suy hao): tín hiệu yếu đi bao nhiêu theo chiều dài và tần số.
- NEXT/PSNEXT (xuyên âm đầu gần): nhiễu từ đôi này sang đôi kia; hỏng khi tháo xoắn quá dài lúc bấm.
- Return Loss: phản xạ do trở kháng không đồng nhất, thường do gập cáp gắt hoặc kéo căng.
- ACR-F/PSACR-F, Delay Skew, điện trở DC: các chỉ số cho tuyến tốc độ cao và PoE.
- Alien crosstalk (Cat6A): nhiễu từ tuyến bên cạnh trong cùng bó.
Máy đo in ra kết quả PASS hoặc FAIL cho từng chỉ số theo chuẩn TIA-568.2-D hoặc ISO 11801 và xuất báo cáo PDF cho từng cổng.
Khi nào bắt buộc đo chứng nhận
- Hồ sơ dự án yêu cầu báo cáo đo từng cổng (hầu hết dự án có tư vấn giám sát).
- Đăng ký bảo hành hệ thống 25 năm của CommScope, Panduit: bắt buộc nộp kết quả đo.
- Tuyến Cat6A cho 10GBASE-T: rất khó biết đạt hay không nếu không đo.
- Nghiệm thu tuyến PoE công suất lớn, tuyến camera dài gần 90 m.
- Khi tranh chấp nguyên nhân lỗi giữa nhà thầu mạng và nhà thầu thiết bị.
Đọc kết quả và xử lý FAIL
| Kết quả | Nguyên nhân thường gặp | Xử lý |
|---|---|---|
| Wire map FAIL | Sai thứ tự, chéo đôi | Nhấn/bấm lại đúng T568B |
| NEXT FAIL ở gần đầu tuyến | Tháo xoắn quá dài khi kết cuối | Nhấn lại nhân, giữ xoắn dưới 13 mm (Cat6A dưới 6 mm) |
| Return Loss FAIL | Gập cáp gắt, kéo căng, kẹp dây rút chặt | Nới dây rút, đi lại đoạn gập |
| Insertion Loss FAIL | Tuyến dài quá 90 m hoặc cáp CCA | Rút ngắn tuyến, thay cáp lõi đồng |
| Alien crosstalk FAIL (Cat6A) | Bó cáp quá chặt, dùng dây nhảy U/UTP trong bó dày | Nới bó, dùng dây nhảy S/FTP |
Vật tư đạt chuẩn giúp tuyến dễ PASS: dây nhảy Cat6 CommScope, nhân Cat6A CommScope, patch panel Cat6 CommScope cùng cấp và cùng hệ. Thiết Bị Mạng cung cấp vật tư chính hãng kèm datasheet phục vụ hồ sơ nghiệm thu; xem dụng cụ thi công mạng, cáp mạng Cat6.
