Cáp quang hay cáp đồng: chọn thế nào cho tuyến trục và tuyến ngang trong toà nhà
Trong một toà nhà, cáp quang và cáp đồng không thay thế nhau mà chia vai trò theo tuyến. Bài viết so sánh hai loại theo khoảng cách, tốc độ, chi phí thiết bị đầu cuối, khả năng cấp nguồn PoE và độ bền, rồi đưa hướng dẫn chọn cho từng tuyến cụ thể.
Nội dung bài viết
Câu hỏi "nên dùng cáp quang hay cáp đồng" thường bị đặt sai. Trong một toà nhà chuẩn, hai loại này chia vai trò: cáp quang cho tuyến trục và tuyến dài, cáp đồng cho tuyến ngang từ tủ tầng tới chỗ ngồi.
So sánh hai loại
| Tiêu chí | Cáp đồng | Cáp quang |
|---|---|---|
| Khoảng cách tối đa | 100 m (tuyến ngang theo chuẩn) | Hàng trăm mét tới hàng km |
| Tốc độ | Tới 10G trên Cat6A trong 100 m | 10G, 25G, 40G, 100G tuỳ sợi và module |
| Cấp nguồn PoE | Có | Không |
| Chi phí cáp | Thấp hơn | Tương đương hoặc thấp hơn với sợi đơn mốt |
| Chi phí thiết bị đầu cuối | Thấp (cổng RJ45 có sẵn) | Cao hơn (cần module quang mỗi đầu) |
| Chống nhiễu điện từ | Kém hơn, cần loại chống nhiễu ở môi trường ồn | Miễn nhiễm hoàn toàn |
| Thi công | Bấm đầu, dụng cụ đơn giản | Cần hàn nối, máy đo chuyên dụng |
| Sửa chữa | Dễ, bấm lại đầu | Khó, phải hàn lại |
Điểm quyết định: PoE
Cáp quang không truyền điện. Mọi thiết bị cần cấp nguồn qua dây mạng, tức access point, camera IP, điện thoại IP, đều phải nối bằng cáp đồng. Đây là lý do tuyến ngang tới chỗ ngồi và tới thiết bị đầu cuối gần như luôn là cáp đồng, bất kể ngân sách.
Chia vai trò theo tuyến
| Tuyến | Nên dùng | Sản phẩm | Lý do |
|---|---|---|---|
| Giữa các toà nhà | Cáp quang đơn mốt OS2 | AMP Singlemode 4 sợi OS2 | Khoảng cách và cách ly điện |
| Trục đứng giữa các tầng | Cáp quang đa mốt OM3 | AMP Multimode 4 sợi OM3 | Băng thông cao, ít sợi |
| Tủ tầng tới chỗ ngồi | Cáp đồng Cat6 hoặc Cat6A | Cáp mạng Cat6 UTP AMP, Cat6A UTP Panduit | Có PoE, chi phí thấp |
| Tủ tầng tới access point, camera | Cáp đồng | Cat6 UTP CommScope | Bắt buộc vì cần PoE |
| Phòng máy, nối switch với máy chủ | Cáp quang hoặc cáp đồng ngắn | Tuỳ tốc độ | Theo tốc độ cổng |
| Khu vực nhiễu điện từ mạnh | Cáp quang | OM3 | Miễn nhiễm nhiễu |
Khi nào kéo quang tới tận chỗ ngồi
- Khoảng cách từ tủ tầng tới chỗ ngồi vượt 100 m, giới hạn của cáp đồng.
- Môi trường nhiễu điện từ rất mạnh: gần máy hàn, biến tần, động cơ công suất lớn.
- Yêu cầu cách ly điện giữa hai khu vực, ví dụ giữa hai toà nhà có hệ tiếp địa khác nhau.
- Vị trí cần bảo mật cao, vì cáp quang khó nghe lén hơn.
- Trong các trường hợp này, nếu thiết bị vẫn cần nguồn thì phải cấp điện tại chỗ hoặc dùng bộ chuyển đổi quang điện có nguồn riêng.
Giới hạn 100 m của cáp đồng
Chuẩn quy định tổng chiều dài tuyến ngang là 100 m, gồm 90 m cáp cố định trong tường cộng 10 m dây nhảy hai đầu. Vượt quá thì tốc độ giảm và tuyến không đạt khi đo kiểm. Với tuyến dài hơn: đặt thêm tủ tầng trung gian, hoặc chuyển sang cáp quang.
Chi phí: nhìn cả hệ thống
| Tình huống | Kinh tế hơn | Lý do |
|---|---|---|
| Tuyến ngắn, nhiều điểm cuối | Cáp đồng rẻ hơn tổng thể | Mỗi điểm cuối không cần module quang |
| Tuyến dài, ít điểm cuối | Cáp quang rẻ hơn tổng thể | Không cần thiết bị trung gian |
| Tuyến trục nhiều tầng | Cáp quang | Một sợi thay nhiều sợi đồng |
| Nâng cấp tốc độ sau này | Cáp quang | Chỉ thay module, không thay cáp |
| Thiết bị cần PoE | Cáp đồng | Không có lựa chọn khác |
Xem nhóm cáp quang Commscope, bảng giá cáp mạng và bài chọn loại sợi quang, thông số cáp quang Commscope.
