Dây nhảy quang simplex, duplex, OM2, OM3, OS2: phân biệt thế nào?
Hướng dẫn đọc đúng nhãn một sợi dây nhảy quang: simplex hay duplex, cấp sợi OM2, OM3, OM4, OS2, ý nghĩa màu vỏ và màu đầu nối, đường kính lõi 9/125 hay 50/125, để đặt hàng không bị nhầm loại.
Nội dung bài viết
Simplex là dây nhảy quang một sợi, duplex là hai sợi dính đôi. OM2, OM3, OM4 là các cấp sợi multimode lõi 50 µm dùng cho tuyến ngắn trong toà nhà, còn OS2 là cấp sợi singlemode lõi 9 µm dùng cho tuyến dài. Nhìn màu vỏ là nhận ra nhanh nhất: vàng là singlemode OS2, cam là OM1/OM2, xanh ngọc là OM3/OM4.
Một nhãn dây nhảy đầy đủ thường trông như thế này: LC-LC Duplex OM3 50/125 LSZH 10m. Sáu thành phần đó lần lượt là đầu nối hai đầu, số sợi, cấp sợi, đường kính lõi và vỏ, vật liệu vỏ và chiều dài. Đọc được sáu thành phần này là đặt hàng không bao giờ sai.
Simplex và duplex
| Loại | Cấu tạo | Dùng khi nào |
|---|---|---|
| Duplex | Hai sợi dính liền nhau, mỗi sợi một đầu nối | Tuyến 2 sợi thông thường: một sợi phát, một sợi thu |
| Simplex | Một sợi rời, một đầu nối mỗi đầu | Module BiDi 1 sợi, converter 1 sợi, hoặc khi cần tách riêng từng sợi trong tủ |
Trong thực tế, đại đa số tuyến dùng duplex vì thiết bị 2 sợi vẫn phổ biến hơn. Chỉ khi dùng module BiDi hoặc converter quang 1 sợi mới cần simplex. Cần lưu ý: một dây duplex có thể tách đôi ra dùng như hai dây simplex, nhưng làm vậy dễ rối tủ và khó quản lý nhãn — nên mua đúng loại ngay từ đầu.
Các cấp sợi và ý nghĩa
| Cấp | Loại | Lõi/Vỏ | Cự ly 10 Gbps | Màu vỏ |
|---|---|---|---|---|
| OS2 | Singlemode | 9/125 | 10 km trở lên | Vàng |
| OM1 | Multimode | 62,5/125 | ~33 m | Cam |
| OM2 | Multimode | 50/125 | ~82 m | Cam |
| OM3 | Multimode tối ưu laser | 50/125 | ~300 m | Xanh ngọc |
| OM4 | Multimode tối ưu laser | 50/125 | ~400 m | Xanh ngọc / tím |
Với dây nhảy trong tủ rack, chiều dài chỉ vài mét nên cự ly không phải yếu tố quyết định. Điều quyết định là dây nhảy phải cùng cấp sợi với tuyến và với module ở hai đầu. Dùng dây OM2 nối vào hệ thống OM3 thì cả tuyến bị kéo về đặc tính của OM2; dùng dây multimode trong hệ singlemode thì suy hao lớn tới mức thường không lên link.
Đọc mã 9/125 và 50/125
Hai con số là đường kính lõi và đường kính lớp phản xạ, tính bằng micromét:
- 9/125 — lõi 9 µm, singlemode. Ánh sáng gần như đi theo một đường thẳng nên truyền được rất xa.
- 50/125 — lõi 50 µm, multimode OM2/OM3/OM4.
- 62,5/125 — lõi 62,5 µm, multimode OM1, chỉ còn gặp ở hệ thống cũ.
Vỏ ngoài đều là 125 µm nên mọi loại đều lắp vừa cùng một kiểu ferrule — đó chính là lý do dây sai loại vẫn cắm vừa và lỗi rất khó phát hiện bằng mắt. Chi tiết so sánh hai họ sợi nằm ở bài cáp quang Singlemode và Multimode chọn loại nào.
Màu đầu nối nói lên điều gì?
| Màu thân đầu nối | Ý nghĩa thường gặp |
|---|---|
| Xanh dương | Singlemode, mặt mài UPC |
| Xanh lá | Singlemode, mặt mài APC (vát 8 độ) |
| Be / kem | Multimode OM1, OM2 |
| Xanh ngọc | Multimode OM3, OM4 |
Quy ước màu này phổ biến nhưng không phải luật bắt buộc với mọi hãng, nên vẫn phải đọc nhãn in trên vỏ dây. Riêng một điều gần như luôn đúng: đầu nối xanh lá là APC và chỉ cắm được với APC.
Vỏ LSZH và vỏ PVC
- LSZH (Low Smoke Zero Halogen): khi cháy sinh ít khói và không sinh khí halogen độc. Bắt buộc hoặc rất nên dùng trong tủ rack, phòng máy, đường thoát hiểm và các công trình công cộng.
- PVC: rẻ hơn, mềm hơn nhưng sinh khói độc khi cháy.
Với dây nhảy nằm trong tủ mạng cùng phòng với người làm việc, chênh lệch giá giữa LSZH và PVC là rất nhỏ so với rủi ro — nên chọn LSZH.
Bảng chọn nhanh dây nhảy
| Hệ thống | Dây nên dùng |
|---|---|
| Tuyến singlemode ngoài trời, module LR/EX/ZR | OS2 9/125 duplex, đầu LC hoặc SC |
| Tuyến singlemode dùng module BiDi 1 sợi | OS2 9/125 simplex |
| Tuyến multimode cũ trong toà nhà | OM2 50/125 duplex |
| Tuyến multimode mới, có thể lên 10 Gbps | OM3 50/125 duplex |
| Nối modem quang nhà mạng | SC/APC theo đúng chuẩn nhà mạng cấp |
Mã hàng tham khảo: LC-LC 3m OM2, LC-LC OM3 10m, LC-LC Singlemode 10m và LC-LC Singlemode 20m.
Ba mẹo quản lý dây nhảy trong tủ
- Ghi nhãn hai đầu ngay khi cắm. Ghi rõ tuyến nào, đi đâu. Trong tủ có hơn mười sợi vàng giống hệt nhau, không có nhãn thì mỗi lần xử lý sự cố lại phải dò lại từ đầu.
- Đậy nắp bảo vệ khi rút ra. Nắp nhựa nhỏ đi kèm dây không phải để bỏ đi — nó giữ mặt ferrule sạch. Đầu nối bẩn là nguyên nhân hàng đầu gây suy hao.
- Dùng khay quản lý dây. Dây quang không chịu được uốn gấp và va đập như dây đồng. Đi dây qua khay và giữ bán kính uốn rộng giúp tuyến bền hơn nhiều.
Đặt hàng dây nhảy quang
Thiết Bị Mạng cung cấp dây nhảy quang đủ cấp sợi OM2, OM3 và singlemode OS2, dạng simplex và duplex, các kiểu đầu nối LC, SC, vỏ LSZH, chiều dài từ 1 m đến 40 m. Xem chi tiết tại chuyên mục dây nhảy quang, hoặc tham khảo bài chọn kiểu đầu nối LC-LC, SC-SC hay LC-SC trước khi đặt.
